Bệnh gà rù là một trong những căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất ở gà. Thường biểu hiện qua các triệu chứng như nhiễm trùng huyết, rối loạn tiêu hóa và các vấn đề về thần kinh. Để giúp bạn nắm rõ cách nhận biết, phòng ngừa, điều trị hiệu quả, hãy tham khảo bài viết chi tiết sau của VMAX.
Bệnh gà rù là gì?
Bệnh này còn được gọi là Newcastle, một căn bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus NDV gây ra. Virus này thuộc họ Paramyxoviridae, có khả năng lây nhiễm sang nhiều loài gia cầm, bao gồm gà, vịt, ngỗng, thậm chí cả các loài chim hoang dã.
Tên gọi “gà rù” xuất phát từ những biểu hiện đặc trưng của, khi chúng bị nhiễm thường run rẩy, cánh yếu, cơ thể suy nhược nghiêm trọng. Bệnh gà rù được chia thành nhiều thể khác nhau, dựa trên mức độ nặng nhẹ:
- Thể cực kỳ nguy hiểm: Chiến kê chết nhanh chỉ trong 24–48 giờ, hầu như không có triệu chứng rõ ràng trước khi tử vong.
- Thể cấp tính: Chúng xuất hiện triệu chứng điển hình như khó thở, tiêu chảy, rối loạn thần kinh.
- Thể nhẹ hoặc tiềm ẩn: Thường gặp ở chiến kê đã tiêm phòng hoặc các loài ít nhạy cảm, với triệu chứng không rõ rệt.
Các nhận biết được triệu chứng bệnh gà rù
Newcastle có nhiều cách biểu hiện, thường được chia thành 5 dạng: quá cấp tính, cấp tính, dưới cấp, mãn tính, thể không điển hình. Tuy nhiên để dễ nhận biết, phân loại, chúng tôi tạm gộp thành 3 nhóm chính:
Thể phát nhanh
Chiến kê bắt đầu bỏ ăn, mệt mỏi, mào tím tái hoặc thâm, rù, đi phân xanh hoặc xanh trắng. Chúng thở khó, phát ra tiếng khò khè, kèm theo nước mũi, nước mắt và nước dãi kéo dài thành sợi, diều chứa thức ăn chưa tiêu hóa hết, đầy khí.
Gà đẻ giảm rõ rệt, nhiều trứng non, vỏ mềm và kích thước nhỏ, cơ thể gầy sút nhanh, có thể chết chỉ trong thời gian ngắn, với tỉ lệ tử vong lên đến 100%. Thể phát nhanh của bệnh gà rù được coi là nguy hiểm nhất, đe dọa toàn bộ đàn trong vài ngày.
Thể phát trung bình
Chúng thường ho, khò khè, thở khó, rướn dài để hít khí, tiếng toóc xuất hiện thưa thớt. Chúng đi tiêu chảy phân xanh hoặc xanh trắng, ăn uống kém, diều chứa đầy hơi hoặc dịch lỏng, cơ thể gầy sút nhanh, mào thâm, phân bám quanh lỗ huyệt.
Chiến kê bị bệnh gà rù có thể bị liệt chân, liệt cánh, ngoẹo đầu và chết với tỉ lệ khoảng 60–70%. Thể phát trung bình tuy tiến triển chậm hơn thể phát nhanh nhưng vẫn gây thiệt hại nặng nề cho đàn nếu không được xử lý kịp thời.
Thể phát chậm
Thể phát chậm thường xuất hiện ở đàn đã tiêm vaccine như Lasota, ND-IB hay H1 nhưng khả năng miễn dịch chưa đầy đủ. Chúng bắt đầu lác đác, giảm hoặc bỏ ăn, không có biểu hiện đồng loạt trong đàn, nhưng số lượng chiến kê nhiễm tăng dần theo thời gian.
Các triệu chứng chủ yếu gồm ho khò khè giống CRD, tiêu chảy phân xanh trắng, lông xơ xác, mắt nhắm nghiền, thường nằm tụm lại ở góc chuồng. Chúng chết rải rác, ban đầu vào ban đêm và dần tăng lên, với tỷ lệ tử vong có thể cao.
Cách phòng ngừa bệnh gà rù và giúp chúng sống khỏe
Do hiện nay chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu cho Newcastle, việc phòng ngừa trở nên thiết yếu. Tiêm vắc-xin đầy đủ kết hợp với duy trì vệ sinh, khử trùng chuồng trại nghiêm ngặt là cách hiệu quả nhất để bảo vệ đàn gà khỏi nguy cơ lây nhiễm.
Tiêm chủng
Vắc-xin Lasota thường được sử dụng cho chiến kê từ 1 đến 7 ngày tuổi, giúp phòng ngừa bệnh ngay từ khi còn nhỏ. Tiêm chủng sớm giúp chúng hình thành miễn dịch cơ bản, giảm nguy cơ mắc bệnh trong giai đoạn đầu đời, đây là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe ngay từ những ngày đầu.
Dọn dẹp chuồng trại
Cần khử trùng chuồng trại định kỳ 1–2 lần mỗi tuần bằng các dung dịch sát trùng an toàn, chẳng hạn như POVIDINE 10%. Việc này giúp loại bỏ mầm bệnh và giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh gà rù cho đàn. Đồng thời giữ chuồng luôn sạch sẽ và thoáng mát là bước cơ bản để duy trì môi trường nuôi khỏe mạnh.
Thức ăn và nước uống cần đảm bảo sạch sẽ, không bị nhiễm bẩn, chuồng luôn khô ráo. Tránh nuôi nhiều đàn ở các độ tuổi khác nhau chung một khu vực để hạn chế lây nhiễm chéo.
Tăng cường sức đề kháng
Để hỗ trợ quá trình điều trị bệnh gà rù, có thể sử dụng các sản phẩm thảo dược kết hợp điện giải như GLUCO K+C. Những sản phẩm này giúp bù khoáng và năng lượng, giúp chiến kê nhanh hồi phục, đồng thời góp phần duy trì sức khỏe tổng thể, hạn chế suy kiệt cơ thể.
Ngoài ra bổ sung các vitamin và khoáng chất như B.COMPLEX C NEW sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch. Hệ miễn dịch mạnh mẽ giúp chiến kê chống lại virus và giảm nguy cơ mắc bệnh tái phát. Kết hợp dinh dưỡng đầy đủ và các chất bổ sung này sẽ cải thiện hiệu quả chăm sóc cả đàn.
Kết luận
Bệnh gà rù được VMAX nhận định là một trong những mối nguy hiểm lớn nhất trong chăn nuôi, với khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong cao. Tiêm vắc-xin đầy đủ kết hợp duy trì vệ sinh chuồng trại nghiêm ngặt là cách hiệu quả nhất để bảo vệ.